Διαγνωστική προσέγγιση παιδιού με δυσουρία

Όταν ένα παιδί παρουσιάζει δυσκολία ή πόνο κατά την ούρηση είναι σημαντικό να κάνουμε μερικές ερωτήσεις που θα μας βοηθήσουν στη διάγνωση του προβλήματος.
1. Πότε ξεκίνησε το σύμπτωμα;
Ο τραυματισμός του ουροποιητικού συστήματος πρέπει να αποκλείεται αν ο πόνος εμφανίζεται μετά από ένα πέσιμο. Πτώσεις από ποδήλατο για παράδειγμα μπορεί να προκαλέσουν βλάβη στα νεφρά ή την ουρήθρα που οδηγούν σε αιματουρία ή δυσουρία ή και τα δύο.
Σκεφτείτε προβλήματα συμπεριφοράς, συμπεριλαμβανομένης της αναζήτησης προσοχής, αν τα συμπτώματα εμφανίζονται μόνο σε μια συγκεκριμένη ώρα της ημέρας (π.χ. κατά τη διάρκεια του σχολείου).
2. Πού εντοπίζεται ο πόνος;
Ένα μεγαλύτερο παιδί μπορεί να εντοπίσει τον πόνο στην ουρήθρα, στην πύελο ή στην κοιλιακή χώρα. Μερικά παιδιά παραπονούνται για πόνο στην πλάτη. Ο πόνος που προέρχεται από άλλο όργανο μπορεί να συγχέεται με πόνο στην ουρήθρα. Ένα ενδοκοιλιακό απόστημα ή μια φλεγμονή στα έσω γεννητικά όργανα μπορεί να εμφανιστούν με την ενόχληση της δυσουρίας. Δυσουρία που συνοδεύεται με πόνο στην πλάτη μπορεί να είναι μια κοινή πυελονεφρίτιδα.
Επίσης νεφρικές πέτρες στην πύελο, στον κάλυκα του νεφρού, ή τον ουρητήρα μπορεί να προκαλέσουν κοιλιακό άλγος ή πόνο στα πλευρά με αντανάκλαση στη περιοχή των γεννητικών οργάνων.
3. Υπάρχουν άλλα συμπτώματα;
Πυρετός, θολά με άσχημη μυρωδιά ούρα, συχνοουρία είναι συμπτώματα που σχετίζονται με ουρολοιμώξεις.
4. Έχει υπάρξει κάποια αιμορραγία;
Η αιμορραγία μπορεί να είναι παρούσα μετά από τραύμα ή να συνδέεται με λοίμωξη, επίσης υπερβολική απέκκριση ασβεστίου στα ούρα και νεφρικές πέτρες προκαλούν δυσουρία, καθώς και αιματουρία.
5. Ποια φάρμακα λαμβάνει ο ασθενής ;
Ορισμένα φάρμακα όπως η κυκλοφωσφαμίδη μπορεί να προκαλέσει ερεθισμό της ουρήθρας και επώδυνη ούρηση.
6. Έχει υπάρξει οποιαδήποτε αλλαγή στο σαπούνι που χρησιμοποιείται για την καθημερινή υγιεινή, στο απορρυπαντικό ή στον τύπο υφάσματος των εσωρούχων;
Ορισμένα σαπούνια ή καθαριστικά μπορεί να σχετίζονται με ερεθισμό της ουρήθρας και κνησμό. Μερικά αφρόλουτρα, για παράδειγμα, αφαιρούν τα προστατευτικά λιπίδια από την ουρήθρα προκαλώντας ερεθισμό.
Κλινική εξέταση
1. Αξιολογείστε τα ζωτικά σημεία του παιδιού
Μετρείστε αν έχει πυρετό, ταχυκαρδία και οπωσδήποτε την αρτηριακή πίεση.
2. Κοιλιά και πλάτη
Εξετάστε για κοιλιακές μάζες, υπερηβική ευαισθησία, ψηλαφήστε κι εκτιμείστε την κοιλιά του παιδιού, επίσης εξετάστε το για πόνο στην οσφυϊκή περιοχή. 
3. Γεννητικά όργανα
Ελέγξτε το δέρμα και το περίνεο για εξανθήματα, ερυθρότητα ή ερεθισμό. Εκτελέστε γυναικολογική εξέταση σε σεξουαλικά ενεργές έφηβες που παρουσιάζουν δυσουρία για να αποκλειστεί κολπίτιδα και φλεγμονώδης νόσος της πυέλου .

Έμμηνος ρύση και διαταραχές

Η περίοδος, που επιστημονικά ονομάζεται έμμηνος ρύση, είναι η αποβολή αίματος και συστατικών του ενδομητρίου κάθε μήνα. Στη γυναίκα η πρώτη περίοδος εμφανίζεται συνήθως στην ηλικία 12–13 χρόνων αλλά καμιά φορά μπορεί να ξεκινήσει από την ηλικία των 8-9 ετών ή να καθυστερήσει μέχρι και 16-17 ετών.

Ο κύκλος της περιόδου είναι συνήθως 28-30 ημέρες και υπολογίζεται από την αρχή μιας περιόδου μέχρι την αρχή της επομένης. Η περίοδος θεωρείται φυσιολογική ακόμα κι αν ο κύκλος της διαρκεί από 21 μέχρι 35 ημέρες. Είναι επίσης φυσιολογικό ο κύκλος κάθε γυναίκας να ποικίλλει από μήνα σε μήνα κατά 2 με 3 ημέρες πάνω κάτω. Ωστόσο υπάρχουν κάποιες διαταραχές στην έμμηνο ρύση που έχουν σχέση με την συχνότητα ή την ποσότητα αίματος που αποβάλλεται και είναι οι παρακάτω:

• Αμηνόρροια: Μη εμφάνιση περιόδου. Διακρίνεται σε πρωτοπαθή όταν  δεν έχει έρθει ποτέ περίοδος και δευτεροπαθή όταν έχει έρθει περίοδος και εν συνεχεία σταματά για κάποιο λόγο.
• Αραιομηνόρροια: Παράταση του κύκλου περισσότερο από 35 ημέρες (Λιγότεροι από 9 εμμηνορρυσιακοί κύκλοι στη διάρκεια του έτους). Συχνά προηγείται της εγκατάστασης της δευτεροπαθούς αμηνόρροιας. Το συχνότερο αίτιο είναι το σύνδρομο των πολυκυστικών ωοθηκών. Τα δύο πρώτα χρόνια από την εμμηναρχή και μέχρι να σταθεροποιηθεί ο κύκλος είναι φαινόμενο πολύ συχνό στα νεαρά κορίτσια.
• Υπομηνόρροια: Μείωση της ποσότητας ή και της διάρκειας της εμμήνου ρύσεως. Παρατηρείται συχνά κατά τη διάρκεια της λήψης αντισυλληπτικών δισκίων (χωρίς κλινική σημασία). Επίσης, παρατηρείται όταν υπάρχει απόφραξη (π.χ. στένωση τραχήλου) ή όταν υπάρχουν ενδομητρικές συμφύσεις (σύνδρομο Asherman).
• Υπερμηνόρροια: Αύξηση της ποσότητας ή και της διάρκειας της εμμήνου ρύσεως, χωρίς η συνολική απώλεια αίματος κατά την εμμηνορρυσία να υπερβαίνει τα 80 mL. Συχνά αίτια υπερμηνόρροιας αποτελούν τα υποβλεννογόνια ινομυώματα, η αδενομύωση, η υπερπλασία του ενδομητρίου, η δυσλειτουργική αιμορραγία και οι διαταραχές της πηκτικότητας.
• Μηνορραγία: Αύξηση της ποσότητας ή και της διάρκειας της εμμήνου ρύσεως, με αποτέλεσμα να υπάρχει απώλεια αίματος >80 mL. Ολες οι περιπτώσεις υπερμηνόρροιας μπορεί να προκαλέσουν και μηνορραγία.
• Μητρορραγία: Εμφάνιση κολπικής αιμόρροιας σε χρονικά διαστήματα που δεν έχουν σχέση με τα διαστήματα της αναμενόμενης εμμηνορρυσίας. Συχνά αίτια αποτελούν οι ενδομήτριοι πολύποδες, τα ινομυώματα, η υπερπλασία και ο καρκίνος του ενδομητρίου.
• Μηνομητρορραγία: Μηνορραγία και επανεμφάνιση ή συνέχιση της αιμορραγίας σε ακανόνιστα χρονικά διαστήματα.
• Συχνομηνόρροια: Εμφάνιση εμμήνου ρύσεως σε διάστημα μικρότερο των 21 ημερών.

Ουρολοιμώξεις

Οι λοιμώξεις του ουροποιητικού συστήματος αποτελούν ένα αρκετά σοβαρό και πολύ συχνό πρόβλημα υγείας στον παιδικό πληθυσμό. Υπολογίζεται ότι ένα ποσοστό 3-5% των κοριτσιών και περίπου 1 % των αγοριών θα παρουσιάσουν κάποια λοίμωξη του ουροποιητικού κατά την παιδική ηλικία.

Το ουροποιητικό σύστημα αποτελείται από τα νεφρά (δύο όργανα που παράγουν τα ούρα), τους ουρητήρες (δύο σωλήνες που μεταφέρουν τα ούρα από τα νεφρά στην κύστη), την ουροδόχο κύστη (όπου μαζεύονται τα ούρα και μένουν μέχρι να ουρήσει το άτομο) και την ουρήθρα.

Ανάλογα με την εντόπιση υπάρχουν 4 βασικές μορφές λοίμωξης του ουροποιητικού συστήματος:

1. Αν η λοίμωξη εμφανίζεται στην ουρήθρα, τότε ονομάζεται ουρηθρίτιδα.
2. Από την ουρήθρα τα μικρόβια συχνά κινούνται προς την ουροδόχο κύστη. Εκεί μπορούν να πολλαπλασιαστούν εύκολα στα ούρα κι αν μάλιστα ένα παιδί δεν αδειάζει συχνά την κύστη του, να προκαλέσουν μια φλεγμονή της που ονομάζεται κυστίτιδα.
3. Στις περιπτώσεις εκείνες που τα μικρόβια ανεβαίνουν διαμέσου των ουρητήρων και προσβάλλουν τα νεφρά, προκαλείται πυελονεφρίτιδα.
4. Μια τελευταία κατηγορία αποτελεί η ασυμπτωματική βακτιουρία. Όταν δηλαδή ανιχνεύονται μικρόβια στα ούρα χωρίς να υπάρχει κάποιο σύμπτωμα στο παιδί.

Τα ούρα κανονικά είναι στείρα. Περιέχουν νερό, άλατα και γενικά ουσίες που αποβάλλονται από τον οργανισμό, αλλά όχι βακτήρια, ιούς και μύκητες. Το ουροποιητικό σύστημα επικοινωνεί με το περιβάλλον με το έξω στόμιο της ουρήθρας. Η λοίμωξη προκύπτει όταν μικροοργανισμοί, συνήθως μικρόβια, εισέρχονται από το στόμιο της ουρήθρας και αρχίζουν να πολλαπλασιάζονται.

Τα μικρόβια στις περισσότερες περιπτώσεις προέρχονται από το έντερο, δηλαδή το παιδί μολύνεται από μικρόβια που βρίσκονται στα δικά του κόπρανα και αποτελούν φυσιολογική χλωρίδα του εντέρου. Το συχνότερο από αυτά τα μικρόβια είναι το κολοβακτηρίδιο. Σε σπάνιες περιπτώσεις, κυρίως σε νεογνά και βρέφη, η λοίμωξη μπορεί να οφείλεται σε διασπορά μικροβίων με το αίμα.

Παράγοντες κινδύνου για την ανάπτυξη ουρολοιμώξεων.
Γενικά τα κορίτσια παρουσιάζουν συχνότερα ουρολοιμώξεις σε σχέση με τα αγόρια. Πιθανόν επειδή η ουρήθρα (ο σωλήνας που μεταφέρει τα ούρα από την κύστη στα έξω γεννητικά όργανα) είναι πιο κοντή απ ότι στα αγόρια. Επίσης το έξω στόμιο της ουρήθρας στα κορίτσια βρίσκεται ανατομικά πιο κοντά στο έξω στόμιο του εντέρου και - συνεπώς - ευκολότερα μπορεί να μεταφερθούν μικρόβια από το έντερο στην ουροδόχο κύστη. Στα μικρότερα σε ηλικία παιδιά, παράγοντες όπως η έλλειψη εκπαίδευσης στην τουαλέτα, ο καθαρισμός της γεννητικής περιοχής με λάθος φορά (δηλ. από πίσω προς τα εμπρός), η μη καλή κένωση της ουροδόχου κύστης, η ανεπαρκής πρόσληψη υγρών και η δυσκοιλιότητα αυξάνουν την πιθανότητα ουρολοιμώξεων. Σημαντικό ρόλο παίζουν επίσης και ανατομικά προβλήματα, όπως η κυστεοουρητηρική παλινδρόμηση (έτσι λέγεται η κατάσταση όπου τα ούρα που έχουν κατέβει από τα νεφρά, μέσα από τον ουρητήρα  γυρίζουν πάλι προς τα πίσω), η μη καλή αποκάλυψη της βαλάνου στα αγόρια και περιπτώσεις απόφραξης του ουροποιητικού.

Γιατί είναι σημαντική η διάγνωση της ουρολοίμωξης.
Οι ουρολοιμώξεις κατά τη νεογνική και βρεφική ηλικία είναι πάρα πολύ σημαντικό να διαγνωστούν έγκαιρα και να θεραπευτούν πλήρως διότι μπορεί να οδηγήσουν σε βαριά νεφρική βλάβη όπως νεφρικές ουλές ,μείωση της νεφρικής λειτουργίας ,αυξημένη αρτηριακή πίεση.

Ποια είναι τα συμπτώματα μιας λοίμωξης του ουροποιητικού.
Τα σημεία και τα συμπτώματα μιας λοίμωξης του ουροποιητικού ποικίλουν και εξαρτώνται από την ηλικία και από το σημείο της λοίμωξης. Στα νεογνά και βρέφη δεν είναι απαραίτητη η παρουσία πυρετού για την εκδήλωση μιας ουρολοίμωξης και συχνά τα συμπτώματα είναι μη ειδικά, πχ. το παιδί δεν έχει όρεξη να φάει, δεν παίρνει βάρος.

Η κυστίτιδα συνήθως εκδηλώνεται με ενοχλήσεις κατά την ούρηση, χωρίς πυρετό, ενώ η παρουσία υψηλού πυρετού με ρίγος μαζί με συμπτώματα από το ουροποιητικό παραπέμπει σε λοίμωξη του ανώτερου ουροποιητικού (οξεία πυελονεφρίτιδα).

Συχνά συμπτώματα ουρολοίμωξης σε νεογνά, βρέφη είναι:
Πυρετός, πόνος στην κοιλιά, , άσχημη οσμή ούρων, μειωμένη πρόσληψη βάρους ή απώλεια βάρους, ευερεθιστότητα, εμετοί ,διάρροιες δυσκολία στη σίτιση.

Συμπτώματα ουρολοίμωξης σε μεγαλύτερα παιδιά είναι:
Πυρετός, κοιλιακό άλγος, πόνος στην οσφυϊκή χώρα, αίσθηση πληρότητας της κοιλιάς, συχνουρία, πόνος ή τσούξιμο κατά την ούρηση, μικρή ποσότητα ούρων παρά την έντονη διάθεση για ούρηση, ενούρηση, αίμα στα ούρα (αιματουρία), κακή οσμή ούρων.

Πώς τίθεται η διάγνωση μιας ουρολοίμωξης.
Ο εργαστηριακός έλεγχος απαραίτητα περιλαμβάνει γενική εξέταση ούρων και καλλιέργεια ούρων. Πιθανόν σε περίπτωση υποψίας οξείας πυελονεφρίτιδας να σας ζητηθεί συμπληρωματικά να γίνει γενική αίματος και δείκτες φλεγμονής.

Η εξέταση που θέτει τη διάγνωση της ουρολοίμωξης είναι η καλλιέργεια των ούρων. Η καλλιέργεια ολοκληρώνεται αφού περάσουν 48 ώρες.

Υπάρχουν διάφοροι τρόποι με τουs οποίουs μπορεί να ληφθεί μια καλλιέργεια ούρων.
Τέτοιοι είναι: η λήψη με την τοποθέτηση ουροσυλλέκτη (ειδικό σακουλάκι), με ελεύθερη ούρηση (στο μέσο αυτής) και τη χρήση αποστειρωμένου δοχείου, ο καθετηριασμόs της κύστης και η υπερηβική παρακέντηση. Οι τελευταίοι έχουν μεγαλύτερο ποσοστό ακρίβειας, αλλά και κάποια μειονεκτήματα. Η επιλογή του τρόπου λήψης ανήκει αποκλειστικά στον παιδίατρο και εξαρτάται κατά κύριο λόγο από την ηλικία του παιδιού.

Πριν τη λήψη της καλλιέργειας θα πρέπει να γίνεται καλός καθαρισμός της περιγεννητικής περιοχής με σαπούνι και νερό, ενώ θα πρέπει να αποφεύγεται η χρήση αντισηπτικών. Θα πρέπει πάντως να επισημανθεί ότι εάν η λήψη των ούρων γίνει στο σπίτι, τότε τα ούρα θα πρέπει να μεταφερθούν γρήγορα (το αργότερο μέσα σε μισή ώρα) στο εργαστήριο για την αποφυγή του ψευδώς θετικού αποτελέσματος. Αλλιώς μπορούμε να τα κρατήσουμε στο ψυγείο για λίγες ώρες, σε άσηπτο καλά κλεισμένο δοχείο.

Θεραπεία ουρολοίμωξης.
Συνήθως απαιτείται αντιβίωση για 5-15 ημέρες. Αυτή χορηγείται από το στόμα, εκτός από τις περιπτώσεις εκείνες που το παιδί είναι πολύ μικρό σε ηλικία ή είναι πολύ βαριά η κλινική του εικόνα.

Η αγωγή αρχίζει αφού έχει δοθεί η καλλιέργεια ούρων και πριν την ολοκλήρωσή της, έτσι ώστε να είναι έγκαιρη και τροποποιείται αν χρειαστεί, αφού βγει και το αντιβιόγραμμα. Σε ορισμένες περιπτώσεις το παιδί μπορεί να χρειαστεί να πάρει κάποιο αντιβιοτικό προληπτικά για μεγάλο χρονικό διάστημα σε μικρότερη δόση, μια φορά κάθε βράδυ. Μην διακόπτετε τη θεραπεία νωρίτερα από τον χρόνο που σας έχουν καθορίσει επειδή το παιδί φαίνεται καλά. Η ουρολοίμωξη μπορεί έτσι να επανέλθει και τα υπεύθυνα μικρόβια να γίνουν ανθεκτικά.

Για κάποιο διάστημα θα χρειαστεί να επαναλαμβάνετε καλλιέργειες ούρων σε τακτά χρονικά διαστήματα.

Ο ακτινολογικός έλεγχος του ουροποιητικού είναι απαραίτητος για να αποκλειστούν ανατομικές ανωμαλίες που προδιαθέτουν στην εμφάνιση ουρολοιμώξεων. Αυτός εξαρτάται από την ηλικία του παιδιού και την έκταση της λοίμωξης. Συνήθως ο έλεγχος περιλαμβάνει τις εξής εξετάσεις:

1. Υπερηχογράφημα νεφρών-ουρητήρων κύστης. Το υπερηχογράφημα δίνει αρκετά στοιχεία για την ανατομία του ουροποιητικού συστήματος, όπως την θέση και το μέγεθος των νεφρών, δεν δίνει όμως στοιχεία για τη λειτουργικότητα τους.
2. Κυστεοουρηθρογραφία. Αυτή η εξέταση γίνεται με την έγχυση σκιαγραφικού με καθετήρα και ελέγχει με μεγάλη λεπτομέρεια την ανατομία της ουρήθρας και της ουροδόχου κύστης. Ένα από τα συχνά ευρήματα αυτής της εξέτασης είναι η ύπαρξη κυστεοουρητηρικής παλινδρόμησης.
3. Σπινθηρογράφημα νεφρών (DMSA ή DΤΡΑ). Η εξέταση αυτή γίνεται με τη χρήση ειδικού ραδιοϊσοτόπου που εισέρχεται ενδοφλέβια και μετά από κάποιο χρόνο αποβάλλεται από τους νεφρούς. Με αυτόν τον τρόπο ελέγχεται πολύ καλά η λειτουργικότητα και το σχήμα των νεφρών και αν γίνεται φυσιολογικά η απέκκριση των ούρων.

Τι είναι η κυστεουρητηρική παλινδρόμηση.
Σε περίπου 1/3 των ουρολοιμώξεων συνυπάρχει κυστεοουρητηρική παλινδρόμηση.
Κυστεοουρητηρική παλινδρόμηση, ονομάζεται η κατάσταση εκείνη κατά την οποία τα ούρα από την ουροδόχο κύστη παλινδρομούν προς τους ουρητήρες. Η παλινδρόμηση οφείλεται σε ανατομική ή λειτουργική ανωμαλία της βαλβίδας στη συμβολή της κύστης και των ουρητήρων. Κατ αυτόν τον τρόπο τα μικρόβια από την ουροδόχο κύστη μπορούν να ανέβουν προς τα νεφρά και να προκαλέσουν πυελονεφρίτιδα. Ανάλογα με την έκταση της παλινδρόμησης, διακρίνονται 5 βαθμοί, από τους οποίους ο πρώτος είναι ο ελαφρύτερος και ο πέμπτος ο βαρύτερος. Η κυστεοουρητηρική παλινδρόμηση μπορεί με την πάροδο του χρόνου να μειωθεί ή και να εξαλειφθεί από μόνη της. Η πιθανότητα αυτή είναι τόσο μεγαλύτερη, όσο μικρότερος είναι ο βαθμός της. Σε αντίθετη περίπτωση διορθώνεται χειρουργικά. Έχει μεγάλη σημασία η έγκαιρη αναγνώριση της κυστεοουρητηρικής παλινδρόμησης, ιδίως στα βρέφη και στα μικρά παιδιά, διότι οι επανειλημμένες ουρολοιμώξεις μπορεί να οδηγήσουν σε νεφρικές ουλές.

Συμβουλές για να προφυλάξετε το παιδί σας από ουρολοιμώξεις:

• Αποφύγετε να πλένετε τα παιδιά καθιστά μέσα στο μπανάκι τους, είναι καλύτερο να κάνουν ντους.
• Καθαρίζετε τη γεννητική περιοχή με φορά από εμπρός προς τα πίσω και διδάξτε το παιδί να κάνει το ίδιο όταν μεγαλώσει.
• Καθαρίζετε καλά την άκρη της βαλάνου του νηπίου, τραβώντας προς τα κάτω την ακροποσθία, και διδάξτε του να κάνει και εκείνο το ίδιο όταν μεγαλώσει.
• Μάθετε στο παιδί σας να ουρεί κατά τακτά χρονικά διαστήματα (ανά 3-4 ώρες) και να μην κρατάει τα ούρα του. Σ αυτό βοηθάει η καθημερινή κατανάλωση αρκετής ποσότητας υγρών.
• Μάθετε στο παιδί σας να αδειάζει τελείως την ουροδόχο κύστη του και όχι να πηγαίνει στην τουαλέτα βιαστικά.
• Αντιμετωπίστε τη δυσκοιλιότητα, αν υπάρχει, γιατί έτσι αυξάνεται η πίεση στην ουροδόχο κύστη.

Νυχτερινή ενούρηση

Ενούρηση ονομάζεται η ακούσια απώλεια ούρων κατά τον ύπνο μετά την ηλικία κατά την οποία ο έλεγχος της κύστης θα έπρεπε να έχει αποκτηθεί από το παιδί.  Εάν και η εκμάθηση της τουαλέτας διαφέρει από παιδί σε παιδί, γιατί το κάθε παιδί έχει το δικό του ρυθμό, είναι αποδεκτό ότι μετά από το 5ο-6ο έτος ένα παιδί είναι σε θέση να παραμένει στεγνό το βράδυ.

Αν το το παιδί σας δεν είναι σε θέση να ελέγχει την κύστη του μετά τα 5 χρόνια δεν σημαίνει ότι δεν είναι φυσιολογικό, πολλά παιδιά βρέχουν ακόμα το κρεβάτι τους μετά από αυτή την ηλικία.  Αυτή η έλλειψη ελέγχου ονομάζεται νυχτερινή ενούρηση. Η διάγνωση της νυχτερινής ενούρησης γίνεται σε παιδιά 5 - 6 ετών όταν αυτά έχουν δύο ή περισσότερα επεισόδια κατά τη διάρκεια ενός μήνα, ενώ για παιδιά άνω των 6 ετών όταν παρατηρηθούν ένα ή περισσότερα επεισόδια ανά μήνα. Δεν μπορούν να χαρακτηριστούν πάσχοντα τα παιδιά κάτω των 5 ετών, αλλά ούτε αυτά με νοητική υστέρηση οποιασδήποτε ηλικίας.

Η ενούρηση χαρακτηρίζεται ως πρωτοπαθής νυκτερινή ενούρηση όταν συνεχίζεται από τη γέννηση και δευτεροπαθής νυκτερινή ενούρηση όταν αρχίζει μετά από περίοδο εγκράτειας 6 μηνών τουλάχιστον. Είναι τρεις φορές πιο συχνή στα αγόρια απ’ ότι στα κορίτσια.

Η ενούρηση είναι πολύ πιο συχνή από ό, τι νομίζετε, μόνο το 70% των παιδιών είναι στεγνά τη νύχτα μέχρι την ηλικία των 7 ετών, ενώ το υπόλοιπο 30% δεν είναι.  Μερικά εναλλάσσουν περιόδους που βρέχουν το κρεβάτι τους με περιόδους που παραμένουν στεγνά, άλλα απλά δεν θα ελέγξουν πλήρως την βραδινή ούρηση πριν από τα 7 χρόνια, τα 10 χρόνια ή ακόμα και τα 15 χρόνια.

Το παιδί σας είναι μεταξύ 5 και 7 χρονών και κατουριέται το βράδυ;  Μην πανικοβάλλεστε, μην το αγχώνεται και το κάνετε να αισθάνεται ένοχο, αν πάσχει από ενούρηση, είναι κάτι πολύ κοινό σε αυτήν την ηλικία.  Συζητήστε με το γιατρό σας για να σας καθησυχάσει και να σας βοηθήσει να βρείτε πρακτικές λύσεις.  Αν νιώθει ότι υπάρχουν πραγματικοί λόγοι για να ανησυχείτε, θα σας συμβουλεύσει και θα υποστηρίξει το παιδί σας. Μετά από τα 7 χρόνια, που η ενούρηση είναι λιγότερο συχνή, θα βρείτε τρόπους που θα βοηθήσουν εσάς και το παιδί σας  ν’αντιμετωπίσετε αυτή την δυσάρεστη κατάσταση πιο ανώδυνα.

Τα αίτια της ενούρησης είναι πολλά, μερικά παραμένουν άγνωστα ακόμη και σήμερα.

Κληρονομικότητα κύρια αιτία της ενούρησης:
Η κληρονομικότητα είναι μια συχνή αιτία της ενούρησης, ένα παιδί που βρέχει το κρεβάτι του μετά τα 5 χρόνια έχει πολύ συχνά έναν γονέα ο οποίος έπασχε επίσης από ενούρηση.

Ύπνος ως αιτία της ενούρησης:
Η δεύτερη αιτία της ενούρησης είναι ο ύπνος, μερικά παιδιά κοιμούνται τόσο βαθιά που δεν μπορούν να ξυπνήσουν από την ανάγκη να ουρήσουν. Ενώ μερικοί συνιστούν να ξυπνάμε τη νύχτα το παιδί για να ουρήσει, η πλειοψηφία των γιατρών πιστεύει ότι το όφελος είναι λιγότερο σημαντικό από τα μειονεκτήματα.  Ο βαθύς ύπνος είναι απαραίτητος για την ομαλή ανάπτυξη του παιδιού σας, οπότε θα συστήσουμε  να το αφήνετε να κοιμηθεί.

Νυχτερινοί τρόμοι ως αιτία της ενούρησης:
Οι νυχτερινοί τρόμοι και οι εφιάλτες μπορεί να αναστατώσουν το παιδί σας στο σημείο που να ουρήσει στο κρεβάτι.  Οι εφιάλτες μπορεί να υποδεικνύουν ένα ψυχολογικό πρόβλημα, οπότε η ιατρική παρακολούθηση πρέπει να λύσει το πρόβλημα του παιδιού και, κατά συνέπεια, το πρόβλημα της ενούρησης. 

Μια αλλαγή στη ζωή του παιδιού μπορεί να προκαλέσει ενούρηση:
Μια αλλαγή στη ζωή του παιδιού μπορεί να προκαλέσει άγχος και ενούρηση, οι συχνότερες αφορούν την άφιξη ενός νέου παιδιού, κάποια μετακόμιση, το διαζύγιο ή την ασθένεια ενός γονέα.

Η μικρή κύστη  μπορεί να είναι υπεύθυνη για την ενούρηση:
Μια κύστη μικρής χωρητικότητας και μία ανωριμότητα της κύστης μπορεί να είναι  αιτίες της ενούρησης. Δυστυχώς λίγα πράγματα μπορούμε να κάνουμε σ’αυτή την περίπτωση, παρά μόνο περιμένουμε έως ότου το παιδί ωριμάσει και αρχίσει να στέλνει τα σήματα ελέγχου του σφιγκτήρα του στον εγκέφαλο.  Εν τω μεταξύ, είναι δυνατόν να αποφευχθεί η υπερβολική κατανάλωση υγρών πριν τον ύπνο και να μάθει να αδειάζει την κύστη του πριν πάει στο κρεβάτι.

Υπάρχουν και άλλες πιο σπάνιες ιατρικές αιτίες, όπως η έλλειψη των υπεύθυνων ορμονών για την επιβράδυνση της παραγωγής των ούρων κατά τη διάρκεια της νύχτας.

Άλλες αιτίες που μπορούν να οδηγήσουν το παιδί σας σε επεισόδιο νυχτερινής ενούρησης:

• Ήπιε πάρα πολλά υγρά το προηγούμενο βράδυ.
• Είδε ένα κακό όνειρο.
• Έκανε κρύο τη νύχτα.
• Μπορεί να είχε ένα πρόβλημα στο σχολείο με το δάσκαλο ή έναν από τους συμμαθητές του.

Εργαστηριακές Εξετάσεις:
Προτεραιότητα έχει το υπερηχογράφημα νεφρών, ουρητήρων και ουροδόχου κύστης. Το υπερηχογράφημα πρέπει να γίνει σε συνδυασμό με την εκτίμηση της ποσότητας των ούρων πριν και μετά την ούρηση, για να διαπιστωθεί αν υπάρχουν υπολείμματα ούρων στην ουροδόχο κύστη (εάν το παιδί δεν αδειάζει τελείως την κύστη του με κάθε ούρηση, είναι πιθανό να αναπτύξει διαταραχές της ούρησης). Απαραίτητη, επίσης, είναι η γενική και η καλλιέργεια ούρων, που θα αποκαλύψουν τυχόν ουρολοίμωξη η οποία σχετίζεται με την απώλεια ούρων.

Μερικές συμβουλές για να βοηθήσετε το παιδί σας να μείνει στεγνό το βράδυ :
Δεν υπάρχει συνταγή για την επιτάχυνση της διαδικασίας εκμάθησης τουαλέτας το βράδυ.  Ένα παιδί μένει στεγνό τη νύχτα όταν είναι έτοιμο και όταν θέλει.  Αλλά ακόμα και όταν είναι έτοιμο, η εκμάθηση μπορεί να πάρει μερικές φορές χρόνο ή να είναι λιγότερο εύκολο για μερικά παιδιά.  Μικρά ατυχήματα ή ενούρηση δεν είναι ασυνήθιστο φαινόμενο κατά τους πρώτους μήνες της εκπαίδευσης.

Ακολουθούν κάποιες συμβουλές που μπορούν να βοηθήσουν την εκπαίδευση του παιδιού τη νύχτα ή να συμβάλουν στη μείωση του αριθμού των μικρών ατυχημάτων.

• Διδάξτε στο παιδί σας να ουρεί πριν πάει για ύπνο.
• Αποφύγετε να πίνει πάρα πολύ πριν από το κρεβάτι.
• Προτιμήστε πιτζάμες ή νυχτικό που ανοίγουν εύκολα.
• Βάλτε ένα γιογιό κοντά στο κρεβάτι, τουλάχιστον έως ότου το παιδί σας είναι σε θέση να ελέγχει πλήρως την κύστη του.
• Ανάψτε ένα μικρό φωτάκι νυκτός για να μπορεί εύκολα και γρήγορα να βρεθεί στο γιογιό ή την τουαλέτα.

Τώρα αν το παιδί σας έχει έλεγχο της κύστης του αλλά μερικές φορές βρέχει το κρεβάτι του κι αυτό πάλι είναι φυσιολογικό. Η εκμάθηση τουαλέτας είναι ένα επίτευγμα που μπορεί να διακοπεί προσωρινά, για διάφορους λόγους. Χρειάζεται ίσως λίγο περισσότερο χρόνο για να μεγαλώσει και να γίνει εντελώς στεγνό τη νύχτα.  Όπως σε κάθε μάθηση συμβαίνουν κι εδώ προσωρινές παλινδρομήσεις.  Μην το μαλώνετε, οι επιπλήξεις δεν βοηθούν, ενημερώστε το γιατρό σας μπορεί να σας βοηθήσει να διαχειριστείτε αυτό το φαινόμενο παλινδρόμησης.

Φαρμακευτική αγωγή που δίνεται από το γιατρό όταν υπάρχει σοβαρός λόγος:

• Imipramine. (Aντικαταθλιπτικό)
• Desmopressin. (Mειώνει την παραγωγή ούρων)
• Oxybutynin. (Περιορίζει τις συσπάσεις της κύστης)

Τα φάρμακα αυτά θεωρούνται αποτελεσματικά σε αρκετές περιπτώσεις αλλά μπορεί να συνοδεύονται από παρενέργειες. Μετά το τέλος της θεραπείας το πρόβλημα μπορεί να επιστρέψει (υποτροπή).